Otizmli çocuklar için öngörülebilir bir düzen, güvenli bir liman gibidir. Sabah uyanmaktan akşam uyumaya kadar her adımı içeren görsel bir günlük program hazırlayın.
Bunu yapmanın en kolay yolu; resimleri veya fotoğrafları bir karton üzerine sırayla yapıştırmaktır. Çocuğunuz sıradaki adımı görünce hem güvende hisseder hem de bağımsızlığı artar.
Her otizmli çocuğun duyusal sistemi farklı çalışır. Kimi seslerden rahatsız olur, kimi dokunmaya aşırı tepki verir, kimi ise sürekli hareket etmeye ihtiyaç duyar.
Evde küçük bir “sakinleşme köşesi” oluşturun. Burası; yumuşak bir minder, belki ağırlıklı bir battaniye ve sevdiği bir nesneyi içeren sessiz bir alan olabilir.
“Konuş, söyle, anlat” baskısı otizmli çocuklarda iletişimi kolaylaştırmaz; aksine geri çekilmeye neden olabilir. Bunun yerine iletişim fırsatları yaratın.
Sevdiği oyunu oynayın, ilgi duyduğu konudan bahsedin, gözlemlediğiniz şeyleri yüksek sesle söyleyin. Cevap beklemeden konuşun. Zamanla çocuğunuz bu akışa katılmaya başlayacaktır.
Otizmli çocuklarda davranış desteği, “hayır” demekten çok “evet” demek üzerine kurulur. İstenen bir davranışı gördüğünüzde hemen ve somut biçimde pekiştirin.
Sözlü övgü, sevdiği bir aktivite, küçük bir ödül… Önemli olan anında ve tutarlı olmaktır.
Evde yaptığınız çalışmalar, okulda yapılanlarla ne kadar örtüşürse o kadar etkili olur. Çocuğunuzun öğretmeniyle düzenli iletişim kurun; okulda hangi becerilerin üzerinde çalışıldığını öğrenin ve evde de aynı dili kullanın.
Bu tutarlılık, çocuğunuzun öğrendiklerini farklı ortamlara aktarmasını — yani genelleştirmesini — sağlar.
Görsel günlük program oluşturun, her adımı birlikte işaretleyin.
Evde sakinleşme köşesi kurun, bunu ceza yeri olarak göstermeyin.
Zorlamak yerine fırsat yaratın, günde 15 dk birlikte aktivite yapın.
Olumlu davranışları anında ve davranışa özgü övgüyle pekiştirin.
Öğretmenle düzenli iletişim kurun, evde aynı dili kullanın.
Otizmli bir çocuğa destek olmak maraton gibidir — sabır, tutarlılık ve küçük adımlarla ilerlemek gerekir. Yukarıdaki önerileri uygulamaya başlarken kendinize karşı da nazik olun. Her gün her şeyi mükemmel yapmak zorunda değilsiniz.
Sorularınız veya paylaşmak istediğiniz deneyimleriniz varsa iletişim sayfasından bana ulaşabilirsiniz. Bu yolculukta yalnız değilsiniz. 🌱
